ژیان (جه لال مه له کشا)

ژيان ، خاچيكي گرانه

من وه ك عيسا،

به ره و گردي ياخي بوون ، كيشي ده كه م

يان، گاشه به ردي تاوانه

من وه ك سيزيف

له بناري منداليوه

هه تا لوتكه ي مه رگي ده به م!

هه رچه نده بارم زور گرانه و

هه زار ساله

ئه م هه ورازه تووشه ده برم

به لام شادم

كه سه ر ئه نجام

له جولجوتاي عيشقا ده مرم!

ورته ورتی  (شیرکو بی که س)

ئیواره بوو

حه مه بچکولی بو یاخچی ،سه ری ما ندووی دا خست بوو

 له سووچیکی گوره پانه گه وره که

 له نا وه ندی دلی شاما

له سه ر کورسییه نزمه که ی دا نیشت بوو

په یتا په یتا

وه کوو فلچه ی نیوان ده ستی

 جه سته ی له ری را ئه ژه نی

حه مه بچکولی ئاواره

له به ر خو وه به ورته ورت ئه مه ی ئه وت:

تو بازه رگان قاچت دا نی

 تو پاریزه ر قاچت دانی

 تو ما موستا قاچت دانی

 ئه فسه ر ،سه رباز  ، جاسوس ، جه للاد

کوری باش و هه رچی و په رچی

 هه ر هه مووتان یه ک له دوای یه ک قاچتان دانین

که س نه ماوه هه ر خوا ماوه

دلنیام له و دنیاش ئه و یش ئه نیری به شوین کوردیکا

پیلاوه کانی بو بو یاخ کا

ره نگه  ئه و کورده ش هه ر من بم

ئای دایه گیان ،

 ئه وه ئه بی پیلاوی خوا چه ن گه وره بی

ژماره چه ن له پی بکا

ئه ی بو پاره دایه گیان خوا چه ن ئه دا

ئه بی چه ن با

گورانی که ریم کابان  (ئه حمه د هه ردی)

قه ت نه ده ی ئا زاری گیانی مه ست و بیدارانی شـــه و

خوت نه خه یته به ر شه پولی ئه شکی بی پا یانی شــه و

ئه ی کچی خوا وه ندی جوانی ، ئه ی چرای دیوانی شه و

خـــــوت بپــاریزه له ئاهـــــی دل برینـــدارانی شـــه و

نـه ک خــوا ناکـرده گیــرابـی دوعا و نالانــی شــــه و

 

 

ویلم و تاریکه ده ورم فه رشی ریگه م مه ینه ته

بی که سم ته نها ئه نالم مه رگی خومم عه زره ته

سازی ئا هه نگی شه وانم سوزی جه رگی له ت له ته

یاوه رو یاری ئه نیسم ئاه و ئه شکی حه سره ته

ئافه ره م ئه ی باره که للا دیده یی گریانی شه و

 

 

وا نه زانـی ده ستی خه م یادت له دلما ده ر ئه کا

ئه شــکی خوینینم ده لیله بو که سی باوه ر نه کا

گیانه که م به و تیشکی چاوه ی شه ر له گه ل ئه خته ر ئه کا

دل ئه بیته قه تره یه ک خوین و له دیده م سه ر ئه کا

هه ر که رابووری به دلما سوحبه تی جارانی شه و

 

 

هه ولی زورم دا له داوی زولفی ئه و بی مروه ته

ده رچم و دوایی بمینم به م عه زاب و مه ینه ته

یار وتی : بی سووده هه ولت تا کوو ماوی جیگه ته

تازه له م پیچ و خه می زولفه نه جاتت زه حمه ته

لای سه خی ته بعه ن مه حاله روخسه تی میوانی شه و

عه بدوللا په شیو

چه ند ده ترسم

که دیمه وه

هه والیکی تالت پی بی

چه ند ده ترسم ،

که با وه شت پیدا ده که م

بونی نامویه که ت لی بی

چه ند ده ترسم

که دیمه وه گرامه ری زمانی چاو

رینووسی هیمات گورا بی

 چه ند ده ترسم

چله یس گه رمی په نجه کانت

وه ک به جیم هیشت وا نه مابی

له مه ش زیتر

چه ند ده ترسم ، که سم ، هاوریم

که دیمه وه

تو وه ک خوت بیت ، من بگورییم

 

شیعری لاسار (جه لال مه له کشا)

دیواریکیان به ده ور شیعره کانما کیشا

په رژینیان کرد...

ئه و دیویان لی پاوان کردم...

له و دیو دیوار

تابلوی ژنیکیان هه لواسی

وتیان فه رمو

ئه وه باخی سینگ و مه مک

ئه وه نازی چاوی جوان و

شه کری لیو و

بالای سه رو و

ئه مه ش قه له م!

تا ئه توانی

تا هیزی هه ستت بر ئه کا ، پییا بیژه

وشه کانت

له قالبی قاچ و قول و سمت و که مه ریا داریژه!

***

شیعریکم هه ر له سه ره تای سه ر له لدانیا

بزوز و شیت و لاسار بو

به گژ دارو به ردا ئه چوو...

هه لده به زی

بو ئه ودیوی دیواره که سه ری ئه برد

له ئا کامدا...

بریاری دا،

شووره ی ده سکرد برووخینی...

نهینی و رازی ئه و دیو ، دیواره که بدرکینی.

به قالدرمه ی وشه کانا،

هه ر که گه یشته سه ر دیوار

خیرا هاتن ، به ده ست و برد

پی و ده ست و ده میان به ست و...

ئاگریان دا و ...

جه سته یان به خوله میش کرد!

چه پکی تیشک (جه لال مه له کشا)

ده پرسی بو

خوم خسته ناو ئه م فرته نه؟

من ده مه وی

به گاسنی وشه ی شیعر

وه رزی تازه بکیلمه وه

بو چاندنی زه رده خه نه

***

بووم به شاعیر

ده رد و ئا زارم هه لبژارد

له کارگه ی چه وساوانا

شیعره کانم کرده تفه نگ

به لیم داوه چه پکی تیشک

له خور بدزم

بیده م له پرچی شه وه زه نگ

شمشال (جه لال مه له کشا)

خه م خه نجه ره و

ئه وه نده دل

که وتووه ته به په لاماري

کون کون بوه وه ک شمشالي

بويه کاتي

شوانه ويله ي شيعريکي نوي

قامکي خوي بو راده ديري

وا به سوز و کول ده نالي

بریا (جه لال مه له کشا)

بريا من وه کو په پوله بايام

ده م له ناو ده مي گوليکي سووردا

سه رمه ست له شيله ي ئه وين ده مردم

کيژوله يه کي شوخ و نازه نين

له نيو ده فته ري بيره وه ريدا

وشکي ده کردم

ئا واز (جه لال مه له کشا)

دليکيان شکاند

شعريک قيژاندي

چه ند وشه ي بالدار

خويان کرد به ناو دلوپي خوينا

دلوپه خوينيش داي له شه قه ي بال

قاميشه لاني کرد ه هيلانه

شوانيکي دلدار

قاميشي بري

ئيتر له و ساوه

چه ند وشه ي بالدار

وه ک کورته شيعريک

بون به ئاوازي نيو گه رووي شمشال

گله یی (جه لال مه له کشا)

ليتان تووره م

له گه لتانا

يه کره نگ ژيام

به شاديتان شاد ئه بووم و

له ماته متانا ئه گريام

به لام کاتي

قولپه ي گريان

ئه وکي هه نسکي پيگرتم

ئيوه کرتان به شايلوغان

ئيستاش دله ساکاره که م نه گوراوه...

هه ر وه ک دله که ي جارانه

هه ر چه ند تووره م

پر له خوشه ويستيتانه

 

کاره سات (جه لال مه له کشا)

بالنده يه ک

چرپاندي به گوي گوليکدا

گوله گيان

له چکه سه وزه که ت نختي لاده

با خونچه ي ده م

تاسه ي ئه وينم بشکيني

ئا ونگي شه رم

به سه ر گوناي گولدا خوشي

وتي شيته

ها...ئه و هه وره چون ده رواني ؟

حه يام ده چي

ئارام بگره تا سبه يني

هه ور گويي لي بوو

نه رره ي گوربن

شريخ و هوري خسته باخ و

بوو به ته رزه

ده مه و بيان

که بالنده هاتو بو جيژوان

چه ن دلوپي خويني سوور و

سي چوار تيکه له چک مابوو

له ئه و گوله بالا به رزه

ژیاننامه ی عه د نان که ریم


هونه‌رمه‌ند عه‌دنان كه‌ریم له‌ ساڵی 1963 له‌ شاری كه‌ركوك له‌دایك بووه‌, و له‌ بنچینه‌دا خه‌ڵكی دیَی ژاژڵه‌ی سه‌ر به‌ ناوچه‌ی شارباژیَڕه‌.له‌ شاری سلیَمانی ژیانی منداڵی و سه‌ره‌تای ژیانی هونه‌ری گه‌شه‌ی سه‌ندووه‌. ساڵی 1985 به‌شی نیگاركیَشانی له‌ په‌یمانگای هونه‌ره‌ جوانه‌كانی شاری سلیَمانی ته‌واو كردوه‌.له‌ ساڵی 1991 دا كوردستانی به‌جیَهیَشتووه‌ و ئیَستا له‌ سوید له‌ گه‌ڵ مهاباد خانی هاوسه‌ری و سیَ منداڵه‌كه‌ی له‌ شاری ئوپسالا ده‌ژین
سه‌ره‌تای كاری هونه‌ری ده‌گه‌ڕیَته‌وه‌ بوَ ساڵی 1979 له‌گه‌ڵ تیپی موَسیقای سلیَمانی به‌ گوَرانی ده‌سماڵیَ. پاشان له‌ ساڵی 1980 دا گوَرانی كازیوه‌ی له‌ گه‌ڵ تیپی موسیقای سلیَمانی توَمار كرد بۆ شانۆگه‌ری زه‌لكاو كه‌ به‌رهه‌میَكی شانۆیی تیپی شانۆی پیَشڕه‌وی كوردی بوو له‌ سلیَمانی. ئه‌م گورانییه‌ كه‌ له‌ ئاماده‌كردنی هونه‌رمه‌ند دلیَر ئیبراهیم و ئاوازی ئارام خه‌چه‌دوریان بوو, سه‌ره‌تایه‌كی باش بوو بۆ ناسینه‌وه‌ی ده‌نگی خۆی و تایبه‌تمه‌ندیَتی هه‌ڵبژاردنی ڕه‌وتی هونه‌ری
ىساڵی 1983 گۆرانی شه‌وی تاریك و بیَده‌نگی تومارده‌كات له‌ ئاماده‌كردنی مامۆستا ئه‌نوه‌ر قه‌ره‌داغی.
ى له‌ هه‌مان ساڵدا په‌یوه‌ندی ده‌كات به‌ تیپی مۆسیقای نه‌ورۆزه‌وه‌ كه‌ سه‌ر به‌ تیپی مۆسیقای سلیَمانی بوو و مامۆستا عوسمان محه‌مه‌د سه‌رپه‌رشتی ده‌كرد.
ىساڵی 1984 به‌ هاوكاری تیپی موسیقای پیره‌میَرد ی سه‌ر به‌ تیپی موسیقای سلیَمانی كه‌ مامۆستا سه‌ڵاح ره‌ووف سه‌رپه‌رشتی ده‌كرد, ئه‌م گۆرانیانه‌ تۆمار ده‌كات
گۆرانی ژاڵه‌ , گوڵاڵه‌, ئازیزه‌كه‌م كه‌ هه‌ر سیَ ئاوازی هونه‌رمه‌ند سه‌ڵاح ره‌ووف و هۆنراوه‌ی حه‌سیب قه‌ره‌داغی شاعیر بوون.
گۆرانی په‌روانه‌ له‌ ئاوازی مامۆستا سه‌ڵاح ره‌ووف و هۆنراوه‌ی هونه‌رمه‌ند ئه‌حمه‌د سالار .
گۆرانی ئه‌ی هاوسه‌ره‌ ئازیزه‌كه‌م له‌ ئاوازی هونه‌رمه‌ند غه‌مگین فه‌ره‌ج وهۆنراوه‌ی به‌رزان هه‌ستیاری شاعیر.
پاشان له‌گه‌ڵ تیپی موسیقای په‌یمانگای هونه‌ره‌ جوانه‌كان ........
گۆرانی شه‌ویَ ئه‌ی شه‌ماڵ ... ئاوازی مامۆستا ئه‌نوه‌ر قه‌ره‌داغی و هۆنراوه‌ی سه‌یدی هه‌ورامی شاعیر...
گۆرانی بۆ دڵ ئاوازی هونه‌رمه‌ند عه‌دنان كه‌ریم خوَی و هۆنراوه‌ی بیَخود ی شاعیر له‌ گه‌ڵ تیپی نه‌ورۆزدا...
له‌ ساڵی 1989 دا له‌ گه‌ڵ هه‌ندیَ هونه‌رمه‌ندی تردا تیپی مۆسیقای كۆمه‌ڵه‌ی هونه‌ره‌جوانه‌كان داده‌مزریَنن.
له‌ ساڵی 1991 دا له‌ كۆڕه‌وه‌ گه‌وره‌كه‌ی كورددا به‌ره‌و ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان كه‌وته‌ ڕیَ و له‌ شاری مهاباد بۆ ماوه‌یه‌ك جیَگیر بوو.
له‌و ماوه‌یه‌دا چه‌ندین كاری هونه‌ری له‌گه‌ڵ هونه‌رمه‌ندانی موسیقی ناوچه‌ی موكریاندا ئه‌نجام دا وه‌ك عود ژه‌ن و چه‌ندین به‌رهه‌می هونه‌ری یان بۆ هونه‌رمه‌ندانی وه‌ك ماموستای به‌رزی كورد محه‌مه‌دی ماملیَ , محه‌مه‌د دانش, ئه‌حمه‌د ئیسلامی, ئیسماعیل شاهی و هه‌ندیَك هونه‌رمه‌ندی تر.
له‌ساڵی 1992 ده‌گاته‌ ووڵاتی سوید و دریَژه‌ ده‌دا به‌ كاری هونه‌ری و یه‌كه‌م به‌رهه‌می له‌ ده‌ره‌وه‌ی كوردستان كاسیَتی بیرتان ده‌كه‌م بوو كه‌ له‌ شاری لیل ی فه‌ره‌نسی تۆمار كرا وحه‌وت گورانی له‌ خۆ گرتبوو, له‌ وانه‌ چوار گوَرانیان ئاوازی هونه‌رمه‌ند رزگار ئیسماعیل و گۆرانی یه‌كانی هه‌ڵه‌بجه‌ , كۆچ , ئازادی له‌ ئاوازی هونه‌رمه‌ند عه‌دنان كه‌ریم خۆی بوو.
له‌ ساڵی 1994-1995 له‌ سوید ده‌چیَته‌ به‌ر خویَندن و بوَ ماوه‌ی ساڵیَك كوَرسی ته‌كنیكی تۆماركردنی ده‌نگ و موسیقا ته‌واو ده‌كات و ئه‌مه‌ش ده‌بیَته‌ هۆی ئه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌ هونه‌ریه‌كانی به‌ ده‌ستی خۆی تۆماربكات.
ساڵی 1995 به‌رهه‌می ڕاز له‌ سه‌ر كاسیَت ده‌رده‌كات.
ساڵی 1996 یه‌كه‌م به‌رهه‌می خۆی له‌سه‌ر سی دی به‌ ناوی شه‌وی یه‌ڵدا ده‌رده‌كات كه‌ موَسیقای ئه‌م به‌رهه‌مه‌ له‌ سلیَمانی له‌ لایه‌ن تیپی موسیقای كۆمه‌ڵه‌ی هونه‌ره‌جوانه‌كانی ئاماده‌كراو پاشان له‌ سوید هونه‌رمه‌ند عه‌دنان كه‌ریم ده‌نگی خۆی له‌سه‌ر تۆمار ده‌كات.
له‌ ساڵی 1999 دا سی دی ئه‌ڕۆی ئۆغر دیَنیَته‌ به‌رهه‌م و هونه‌رمه‌ندی به‌ توانا غه‌مگین فه‌ره‌ج ئه‌ركی دابه‌شكردنی ده‌گریَته‌ ئه‌ستۆ.
تازه‌ترین به‌رهه‌می هونه‌رمه‌ند عه‌دنان كه‌ریم سی دی ی شـــــنه‌ی بـا یه‌ كه‌ بۆ نه‌ورۆزی 2002 بڵاوكرایه‌وه‌ .... ئه‌م به‌رهه‌مه‌ 11 گۆرانی له‌ خۆگرتووه‌ و هونه‌رمه‌ندانی به‌ توانای وه‌ك گوران كامیل و فه‌رهاد محه‌مه‌د و غه‌مگین فه‌ره‌ج دابه‌شكردنی موسیقایان بۆ كردوه‌


 

نووسين ( له‌تيف هه‌لمه‌ت)

پيره‏ژنان ده‏گيرنه‏وه‏: پيش هه‏زار سال و سه‏ده‏يه‌ك

له‏ سه‏ر ديواري فيرگه‏يه‏ك

منالَيك شه‏و وينه‏ي خوريكي هه‏لَكولَي

به‏ قه‏ي زه‏ردينه‏ي هيلكه‏يه‌ك

كه ‏شا به‏ ويدا تيپه‏ري

خوره‏ بچكولانه‏كه‏ي دي

كه‏لـله‏يي بوو … چاوي چووه‏ ته‏وقي سه‏ري

كه‏ خه‏لَكي شار

هيلكه‏ي  خه‏وي كونيان شكان

منالَه‏ درابوو له‏ دار

قه‏ده‏غه‏ش بوو … ئيتر منال

وينه‏ بكيشي له‏ ديوار

شاكار (عه بدو للا په شیو)

هه‏لَبه‏ستم زورن،

هه‏نديكيان شارن،

هه‏نديكيان گوندن،

هه‏نديك ته‏لارن،

هه‏نديك خانيله‏ي ته‏پيو و نه‏وي،

به‏لَام، ئه‏وانه‏ي بو توم نووسيون،

ده‏بن‌ به‏ شاكار،

به‏ رووناكترين پايته‏ختي زه‏وي!

پیکه وه (شیر کو بی که س)

ئيواره‏يه‏ك

كويريك و كه‏رِيك و لاليك

هه‏تا وه‏كوو چه‏ند سه‏عاتيك

له‏ سه‏ر كورسي نيو باخچه‏يه‌ك

قنج و قيت و ليو به‏ بزه‏ دانيشتبوون

كويره‏كه‏: به‏ چاوي كه‏رِه‏كه‏ ئه‏يبيني و

كه‏رِه‏كه‏: به‏ گويچكه‏ي لاله‏كه‏ ئه‏ي‌بيست و

لالَه‏كه‏يش: به جوولانه‏وه‏ي ده‏م و ليوي

هه‏ر دووكياندا تي‌ئه‏گه‏يي

هه‏ر سيكيان به‏يه‏كه‏وه‏ له ‌يه‏ك‌كاتدا

بوني گوله‏كانيان ئه‏كرد!

به خوشه ویستی توه ئه مرم  (اسماعیل محمد)

ئه م شه و یادی تو یه خه ی پی گرتوم، بویه چاوانم مه یلی خه و ناکا

 

ئا سمان بی ورشه و بی ئه ستیره یه ، شه و یکه گولم هر له شه و ناکا

 

ئیستاش تو شه وی سور به ری ئه که ی ، منیش شه وی پر حوزن و ته نیایی

 

بو چی خه رمانی عه شق و ئه وین مان ، ئا گر تی بر دا وا به خورایی

 

ئیستاش له و که سه خوشترم ئه ویی ، که به حوکمی دین هاو سه ری ئه وی

 

سه یره ئه و هه مو زولمه ت لی کردوم ، که چی قه د له بر چاوم ناکه وی

 

بروام پی بکه هینده م خوش ئه ویی ، ناتوانم رقت قه د لی هه ل گرم

 

سینه م ئه و خه مه هه ل ناگری ئاکام ، به خو شه ویستی تو وه امرم

چا وه روانی  (اسماعیل محمد)

خه وم بینی ، له و خه وه ما هاتیته وه ناو گلینه م

 

مالیکم بو دروس کردی له عه شقی پاک و بی وینه م

 

مالیک پر له خوشه ویستی ، پر له برامه ی شیعری جوان

 

مالیک پر پر له گورانی ، به نوری عه شق چراخان

 

خیر نه ییته ریی ئه و که سه ی ئه م سه فه ره ی بو ریک خستی

 

ده وه ره وه ، له وی مالی نیه نا بو خوشه ویستی

 

خوزگه ئه مزانی تو له وی ئیستا به دوای چیا ویلی

 

چون دلت هات بیره وه ری ئه و هه مو ساله جی بیلی

 

ئیستاش هینده باست ئه که م خه لکی وا ئه زانن شیتم

 

بییته وه یا نه ییته وه هه تا ئه مرم چاوه ریتم

هیوا دار بوم که درو بیت

دایکم بو یا دایه گه وره م وا رویشت و ...

لیگه ری (گورانی له یلا فه ریقی)

لێگه ڕێ با دڵم بگري ژيري مه که وه به لايه لايه

وه رزي ئه وين زه ردو کزره باران نه بێ دادێ نايه

ئێمه بێستانێکمان داچاند ، بوو به پاروي ڕه شه بايه ئ

ێمه داستانێکمان نه خشاند ، بوو به ئازاري دنيايه

لێگه ڕێ با دڵم بگري گيانه هێشتا سه ره تايه

لێگه ڕێ با شه و درێژ بێت ڕۆژي ئێمه هه ر هه ڵنايه

لێگه ڕێ با دڵم بگري ژيري مه که وه به لايه لايه

وه رزي ئه وين زه ردو کزره باران نه بێ دادێ نايه

ئێمه بێستانێکمان داچاند ، بوو به پاروي ڕه شه بايه

ئێمه داستانێکمان نه خشاند ، بوو به ئازاري دنيايه

لێگه ڕێ با دڵم بگري گيانه هێشتا سه ره تايه

لێگه ڕێ با شه و درێژ بێت ڕۆژي ئێمه هه ر هه ڵنايه


زیندوم که وه (گورانی له یلا فه ریقی)

زيندوومكه وه , زيندوومكه وه
له مه رگي خۆم په شيمانم
زيندوومكه وه , زيندوومكه وه
ببه به گيان بۆ گيانم
ببه به خورپه بۆ دڵم
ببه گڕي خوێني سڕم
خرۆشي ناو ده مارانم
زيندوومكه وه , زيندوومكه وه
زۆري ماوه نه خشه ي ژيانم
زۆري ماوه تاسه ي ده روون
له مه رگي خۆم په شيمانم
ببه به لێوي ئاگرين
ئه لفوبێ ي نوێ بۆ داستانم
پێم بده وه هێزي گريان
ڕاچه نينم ...خرۆشانم
ده چنه وه به ئه ستێره
جريوه ي ڕه شي ئاسمانم
زيندوومكه وه , زيندوومكه وه
تازه بكه وه ناونيشانم
ببه به لێوي ئاگرين
ئه لفوبێ ي نوێ بۆ داستانم
پێم بده وه هێزي گريان
ڕاچه نينم ...خرۆشانم



بی که س

تاله قژی کچیکی جوان

له سه رشانم به جی مابوو

له دوایدا تاله قژم

کردبه په تی دیلانی بو:

هه لبه ستیکی پینج شه ش سالم.

ده نکه زیخیکی کوردستان

له که یه وه؟چون؟ نازانم

په ریبووه لوچی گیرفانی چاکه تیکم

ئه مرو ریکه وت دوزیمه وه

ده رم هیناو ماچم کردو

کردم به به ردی که عبه ی گشت

شیعره کانم 

 

پيوانه (شيركو بي كه س)

ميژو هات و بالاي خوي گرت

به بالاي زا مه كاني تو

زامه كانت

يه ك دو قولانج دريژتر بوون.

كه زه ريايش  ويستي قولايي

زامي خوي و تو بپيوي

هاواري كرد و خه ريك بوو

ئه و له ناو تودا بخنكي!

قا ميشه لان (شيركو بي كه س)

يه كه م جار بوو
قاميشه لان  قاميشكي ئاشقي خوي لي ياخي بوو
ئه م ئاشقه باريكه له  ره نگ زه رده مان
دلي به با ي وه شتا چوو بوو
قاميشه لان  وتيان نابي و نه يان دايه
ئاشقي شيتي بي هه ناو وتي:
ئه و ته نها له لايك و ئيوه ش هه موتان له لايك
ئه ويش دلم.
قاميشه لاني ره ق هه ستاو بو سزا داني دلداري چاو به شه و نم
دار كوون كه ره يان بو بانگ كرد ......
دار كوون كه ره ي ده نووك زوور تيژ پينج شش كووني كرده
دل و له شي قاميش
له و روژه وه ئه و ئاشقه بوو به شمشال
له و روژه وه دلي ئاشق به په نجه ي با دييته قسه و
گوراني بو خه لك ئه لي هه تا ئيستا

در باره شیرکو بی که س

شيركو بيكس ، شاعر غربت و پروانه . سخني به گزاف نگفته ايم اگر شيركو بيكس را از قله هاي شعر نو كردي و حتي از مدعيان جهاني اين ژانر ادبي بدانيم . وي كه فرزند« فايق بيكس » از شاعران بلند پايه ومعاصركرد مي باشد ، در حلبچه متولد شد و شايد به همين دليل باشد كه بيشتر از ديگر شاعران كرد حلبچه را، دردها و خواب هاي شيميايي شده اش را گريست و هيچ گاه آن ها را از ياد نبرد . اشعار شيركو از عالي ترين نمونه هاي شعر معاصر مي باشد كه حاصل برخورد شاعرانه‌ي او با مسائلي از قبيل : فاجعه ي حلبچه ، انفال ( كه به قتل عام و سر به نيست كردن بيش از ۱۸۰ هزار كرد توسط صدام حسين گفته مي شود.)، قيام ها و جنبش هاي مختلف كردها در طول تاريخ ،عشق ، زيبايي هاي طبيعت و دردها و رنج هاي هميشگي كردها و … مي باشد . شيركو بيكس همچنين ارادت زيادي به بزرگان ادب كلاسيك كردي به خصوص نالي و مولوي كرد داردكه در اين شعر نيز نمونه هاي فراواني را از آن مي بينيم . وي به دليل تبعيد سال هاي زيادي را در اروپا ودر ديار غربت گذراند و در همين ايام موفق به دريافت جايزه ي شهروند نمونه ي فلورانس ايتاليا شد . يكي از زيباترين موضوعات مورد توجه در شعرهاي بيكس برخورد او با مسئله ي غربت و دوري از خاك و وطن مي باشد كه نمونه ي زير شاهد اين مدعاست: تا باراني مي بارد زير آن مي دوم و خدا خدا مي كنم اين بار بوي« گويژه » و « ازمر‌ »بدهد… #( گويژه و ازمر از كوههاي سرزمين شاعر مي باشد.) « دره ي پروانه » (ده‌ربه‌نديپه‌پووله ) از بهترين و مطرح ترين آثار اين شاعر مي باشد كه تاكنون به چندين زبان بين المللي ترجمه شده استو در ايران نيز بارها به فارسي ترجمه و به صورت كامل به شكل كتاب و گزيده هايي از آندر مجلات ادبي به چاپ رسيده است . ترجمه ي آقاي عزيز ناصري يكي از روان ترين و زيباترين ترجمه هاي اين اثر بزرگ ادبي مي باشد . در شعر زير شاعر در سوگ سه جوان كرد به نام هاي سردار ، هيوا و آرام مي نشيند . اين سهجوان در هفدهم كانون دوم ۱۹۸۱ ميلادي توسط رژيم بعث عراقدر سليمانيه و در ملاء عام تير باران شدند. شاعر خود و مردم شهر را در اين غم شريك مي داند و آن ها را داماد و مردم شهر را همگي نوعروساني مي داند كه اكنون در نبودشان بيوه شده اند.

urdhaye.sanandaj